Lời năng động nguyền tài nguyên.

Chẳng những vậy, việc quản lý, quản trị TNKS còn chỉ ra một thực tiễn nhiều nhà nước giàu TNKS nhưng không tận dụng được để công nghiệp hóa tổ quốc

Trong thời gian dài nhiều DN nhảy vào đầu tư thủy điện nhỏ do giá thành điện thấp, không phải trả tiền thuế tài nguyên, đền bù không đáng kể, nhu cầu về điện càng ngày càng tăng và giá bán điện ngày một cao. Càng phá hoang TNKS, sự phân hóa và bất công từng lớp càng tăng.

Theo đó cần một cơ chế giám sát hoạt động khẩn hoang khoáng sản hợp lý, có hiệu quả, minh bạch trách nhiệm các chủ thể can dự, đồng thời điều tiết hài hòa ích lợi mang lại từ khoáng sản.

Nhưng thực tiễn đã để lại nhiều hậu quả: người dân mất nhà, mất đất sinh sản; rừng đầu nguồn bị phá khiến lũ quét tàn phá ảnh hưởng đến an toàn về người, của nả; động vật hoang dã mất nơi hàm và dần tuyệt chủng… Việt Nam đã quan tâm nhiều hơn đến việc quản trị TNKS khi ban hành Luật Khoáng sản năm 1996, Luật sửa đổi bổ sung năm 2005 và Luật Khoáng sản năm 2010.

Hao hao là việc bùng phát đầu tư thủy điện. Thế nhưng, cùng với loại khoáng sản có giá trị là dầu khí, than đã bị khẩn hoang gần như kiệt, việc nhập cảng than cho tiêu dùng trong nước đang đến gần. 000 mỏ, điểm, quặng và 60 loại khoáng sản, trong đó nhiều khoáng sản có tiềm năng đủ để khai thác, chế biến quy mô công nghiệp với thời kì lâu dài, như bauxite, titan-zircon, đất hiếm, than.

Đây chính là bài học đắt giá cho bất cứ ngành vỡ hoang khoáng sản nào của Việt Nam và cho tư duy ngắn hạn. Để làm được điều này, giải pháp quan trọng là tính lộ trình để nước ta sớm tham gia “sáng kiến sáng tỏ trong ngành công nghiệp khai khoáng - EITI”, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị TNKS, thiết lập chuẩn mới trong phá hoang tài nguyên thiên nhiên nhà nước, ngăn chặn “sự linh ứng của quy luật thiên nhiên”.

Đó là mức xử phạt hành vi vi phạm còn thấp; Nhà nước không kiểm soát được sản lượng vỡ hoang thực tế của tổ chức, cá nhân khai khoáng, không nắm được thực trạng “tài sản” của mình; không kiểm soát được nguồn thu ngân sách từ thuế tài nguyên… thực tế này đang đòi hỏi vấn đề quản trị TNKS phải được thay đổi.

Tuy nhiên, hoạt động khai thác TNKS vẫn miêu tả không ít bất cập. Việt Nam được đánh giá có nhiều tiềm năng về TNKS với hơn 5. Điều này đã được giới khoa học học gọi là “Lời nguyền tài nguyên”, để chỉ sự trả giá cho việc bóc lột tự nhiên để phục vụ đích phát triển nhưng không đạt được.